In nomine dei misericordis et pii epistola in cosmografia pro fratri- bus nostris quos deus conseruet et saluet, in qua querendum est de manifes- tis et principiis eorum et causis, et per situs et continuacionis earum et cau- sas et causata earum. Et ideo necesse fuit nobis inquirere et loqui de esse terre et spere sue et qualitatibus forme sue et de causis situs sui in centro mundi.

Et dicimus quod sciencia sui esse in qualitatem situs sui in aere est de scienciis nobilibus, pro eo quod super terram corpora nostra sunt sita, et ex ea est principium generacionis corporum nostrorum, et in arena stabili- tas eorum, et ad eam reuertuntur quando anime recedunt ab ipsis corpori- bus. Et eciam quia theorica istius sciencie est causa aplicacionis animarum nostrarum ad celum et ad statum duarum scienciarum, propter multitudi- nem perspectiue memorie nostre ad abitacionem spirituum, scilicet angelo- rum. Et propter multitudinem memorie in mundo sperre erit causa motus et expergefaccionis nostre ab obliuione, et reuocabitur anima nostra de mundo generacionis et corrupcionis ad mundum perpetuum in eternum.

Et narrabilis in hac epistola principia qualiter septem climatum et figure terre et qualiter quarta habitabilis eius sit, et quot sint climata, et de mari et montibus, desertis et fluminibus et ciuitatibus, ut sit uia et introducio rudium et studencium in spera, et in composicione circulorum, et assensionibus signo- rum, et reuolucione siue circuitu stellarum, ut eius forma sit proxima intel- lectibus rudium predictorum, et sit leuis eius siencia studentibus in situ orbis et celi, et dicent « O creator deus non creasti hoc in uanum ».

Forma septem climatum et quit est in eis de quarta terre habitatum, de terris maritimis, desertis, fluminibus, et de insulis maris et ciuitatibus. Et antequam incipiamus, oportet nos loqui de terra et partibus eius sex, et de esse situs sui in aere. Partes eius sunt oriens, occidens, meridies, sep- tentrio, sursum et deorsum. Oriens est unde sol oritur, occidens ubi sol occi- dit, meridies † ubi sol circuit et septentrio polus antarticus ubi est circuicio capitis et Capricornii et duorum Plaustrorum ubi est polus articus †. Et sur- sum est pars opposita centro, et inferius, illud quod magis aproximat centro.

Et terra est corpus spericum, et est correcta seu posita in aere, sicut deo placuit, cum omnibus suis montibus, desertis, maribus et habitacioni- bus. Et aer circuit eam ex omnibus partibus suis predictis. Et longitudo siue distancia terre a celo est ex omnibus partibus equalis. Et maior circulus qui est super faciem terre est miliaria 24000. Et diameter illius circuli eius est dyameter terre. Et centrum eius est punctus [et] intellectualis in sua profun- ditate in medietate sui dyametri. Et longitudo superficiei terre et maris et omnium laterum eius est equalis, et non est aliqua pars inferior in terra, sicut credit maior pars hominum ignorancium geometriam, pro eo quod est rotunda et equaliter distans a celo. Et scias, frater, quod in quacumque parte terre homo est uel fuerit, semper habet pedes ad terram et caput ad celum, et uidit semper medietatem celi, et alia medietas cohoperitur a gibbositate terre. Et quando homo recedit de uno loco ad alium, manifestatur sibi illa pars celi que prius occultabatur ei. Et ista quantitas est intelligenda quod quilibet gradus continet miliaria 66 et duas partes miliaris tantum et leucas, que sunt farsah 19.

Et est sciendum quod circa situm terre in aere fuerunt quatuor opi- niones. Sunt aliqui qui dixerunt quod causa situs sui in medio est causa actra- cionis firmamenti equaliter in omnibus partibus suis, et sic oportet quod stet in medio propter equalitatem actracionis ex omnibus partibus. Alii fuerunt qui dixerunt quod causa huius est equalitas pulsacionis firmamenti. Alii dixe- runt pro huius causa est atracio centri. Nam centrum semper atrahit omnes partes terre equaliter, et est sicut lapis magnes ad grauia. Nam prius fuit centrum, et atraxit alias partes terre, et sicut quelibet pars potens centrum omnes partes terre adheserunt centro suo, et facta est terra quasi spera. Et quia aqua est leuior terra intrauit super terram. Et quia partes aeris sunt leuio- res aqua, situatus est aer super aquam, et similiter de igne. Alii dixerunt quod causa situs terre in medio est proprietas loci eius, quia deus glorificatus dedit cuilibet corpori locum, maxime elementis que habent loca propria, et sic eciam inest in circulis et speris planetarum. Quilibet enim eorum habent locum pro- prium et circulus maior dat motum omnibus aliis, et iste est uerior modus secundum ueritatem, quia causa huius est ordo septem circulorum. Nam illi faciunt esse elementa. Nam deus ordinauit locum cuilibet rei extra quem stare non potest, et ille est sibi magis proprius.

Similitudo terre et diuisio quarte sue. Et medium eius est cohopertum aquis maris occeani, et alia medietas est discehoperta, ad similitudinem unius oui positi in aqua, cuius medietas est in aqua, et alia est super aquam, et illa que est super aquam dicitur discohoperta. Et alia medietas que est reliqua quarta est uacua, est ex parte meridiei ultra equinocialem que est linea intellectuales †. Et eius principium est ab oriente et finitur ad occidens sub circulo capitis signi, scilicet in sep- tima spera, Arientis. Et noctes et dies sub ista linea sunt equales, et poli utri- que sunt equaliter distantes in duobus orizontibus sitis, uidelicet unus qui est ex parte meridiei iuxta stellam Capricorni, et alter ex parte septentrionis, iuxta et duos Plaustros. Et apposuimus figuram ad huius similitudinem, ut sit scolaribus perceptio facilior intellectus, et hec est forma.

De quarta habitata terre. Et in ista quarta septentrionali sunt maria magna septem, et quodlibet mare habet multas insulas, et continent insule iste a 20 farsah, id est leucas, usque ad centum et mille farsah. Et sunt in mari Romanie usque ad 50 insu- las. Et sunt in mari occeano Viridi Alamanie usque ad 30 insulas. Et sunt in mari Iurgen insule 50. Et sunt in mari Rubeo insule 15. Et sunt in mari Persie insule 7. Et sunt in mari Indie et Ethiopie insule mille. In mari Allimen sunt insule 200. Et in ista quarta habitata similiter sunt maria parua 15, et protenditur quodlibet mare eorum a farsah 2O usque ad centum uel mille, et sunt in eis aliqua salsa et aliqua dulcia, scilicet in mari occidentis et in mari Gog et Magog et in mari Ethiopie et in mari Ranig et in mari Veridi et in mari occeanio, et ultra istam quartam habitatam, et quodlibet istorum marium sunt quasi brachia et paludes occeani, et omnia sunt salsa. Et in ista quarta sunt terre montes 200, quorum longitudo est a farsach 20 usque ad centum et usque ad mille † aliqui eorum sunt magni. Eorum longitudo pro- tenditur ab oriente uersus occidens et aliqui a meridie uersus septentrionem. Aliqui sunt inter orientem et septentrionem, et aliqui eorum sunt infra terras et casalia habitacionis, et aliqui sunt in desertis, et aliqui eorum sunt in insu- lis et in maritimis. Et in ista quarta sunt flumina 200 et 40 que sunt longitu- dinis a 30 farsach usque ad 200 et usque ad mille, et aliqui eorum † uel labuntur ab oriente ad occidens, et aliqui ab occidente ad oriens, et aliqui a meridie ad septentrionem, et a septentrione ad meridiem, et aliqui modo. Et omnia ista flumina oriuntur [et] a montibus et finiuntur in mari, scilicet ad principium eorum, et inrigant per eorum transitum ciuitates et uillas, quo- rum aque inmiscent aquas maris, postmodum conuertuntur in uapores, et inde generantur nebule, et feruntur a uentis per cacumina montium, ut inde conuertuntur in pluuias que inrigant terram, et inde reuertuntur in mari unde processerunt. Et ⟨in⟩ ista quarta habitata sunt 7 climata que comprehendunt et includunt in se ciuitates maximas 7000, et in eis sunt fere reges mille et omnia ista sunt in quarta predicta, relique uero tres partes sunt alterius speculacionis.

Incipiamus modo loqui de climatibus. Sunt enim climata 7 que sunt in predicta quarta habitabili. Et quodlibet clima est quasi tappetum exten- sum uel planicies quedam. Eius longitudo est ab oriente ad occidens, et lati- tudo eius est ab meridie ad septentrionem, et longitudo eorum est diuersa, et difert a latitudine eorum. Et primum clima est longum ab oriente ad occi- dens farsah 3000, et latitudo eius est quasi farsach 150. Et minus eorum in longitudine et lactitudine est clima septimum, quia est eius longitudo quasi farsach 1500, et eius lactitudo farsach 70. Alia climata sunt inter ista duo, scilicet quoad longitudinem et lactitudinem. Et scias, o frater, quod ista cli- mata non sunt naturaliter diuisa. Hec sunt linee intellectuales ordinate a pri- mis regibus, qui acquisiuerunt et inquisiuerunt quartam abitatam, sicut fuit rex Afriden in Naptay, id est de Napti, et Cadal Gesdagird de Gechabaria, Salamon filius Dauid, et Alexander Grecus, et Esdiisir de Persia, pro eo quod ipsi ordinauerunt confines regnorum et terrarum ac subditos eorum. Reli- quas uero tres partes orbis non potuerunt inquirere propter magnos montes et uias malas et dificultatem marium et uentorum ac caloris et frigoris et obs- curitatem aeris. Et illi qui abitant in septentrione sunt in extremetate frigida, et est eis yems sex mensium, et sex mensibus dies et sex mensibus nox, uen- tus, quasi continua pluuia et obscuritas aeris, et coagolatur ibi aqua ex multa frigiditate, et non possunt ibi uiuere animalia et plante. Et ex parte meridiei in circulo meridionali Sucheri, que est stella, est dies sex mensium, caleficit aer et quasi quonuertetur in ignem et comburit animalia et plantas, et ideo non potest nec habitari nec inquiri. Et ex parte occidentis inuinerunt occea- num infinitum et tempistatem maris ex qua oritur obscuritas aeris. Et ex parte orientis non potuerunt pertransire propter immensam altitudinem moncium. Et quando bene perpendes, inuenies omnem habitacionem esse in ista quarta. Nam de aliis non potuit ueritas indagari.

Et scias quod terra cum omnibus partibus suis de montibus et mari- bus ad proporcionem magnitudinis et latitudinis circulorum celestium est sicut punctus in spera. Omnes in octauo circulo sunt stelle mille 272, et minor stella est † maior terra centies et occies, et propter nimiam earum distan- ciam a terra uidentur parue sicut perle uel margarite sparse in tappeto uiridi.

Et scias, frater, quod necessarium est nobis amodo determinare fines climatum et eorum longitudines, et quid est in eis de ciuitatibus magnis et montibus et fluminibus. Et scias quod fines climatum sunt dixtincte et deter- minate per horas dierum. Nam quando sol est in capite Arientis [in] longi- tudo diei et noctis est equalis in omnibus climatibus. Et quando sol est in gradibus Tauri et Geminorum, sunt diuerse hore dierum et noccium in quo- libet climate, usque quo perueniat ad caput Cancri, erit longitudo diei in medio climatis primi hore 13, et in medio climatis secundi hore 13 et medium, et in medio climatis 3 hore 14, et in medio climatis quarti hore 14 et medium, et in medio climatis quinti hore 15, et in medio sexti hore 15 et medium, et in medio septimi hore 16. Et in illis locis in quibus eorum lactitudo est a 66 gradibus usque ad 90 est dies 2⟨4⟩ orarum. Et hec omnia sunt in Almagesti determinata.

Et scias quod intelligimus, quando nominatur longitudo terrarum, quod est ab occidente uel principio eius, et lactitudo est distancia eius ab equinocciali uel a linea directa ubi ⟨nox et dies sunt semper equales⟩. Et que- libet ciuitas que est sub equinocciali non habet lactitudinem. Et quelibet ciuitas que est in principio occidentis non habet longitudinem aliquam. Et a princi- pio occidentis usque ad finem orientis sunt gradus ⟨180⟩. Et quantitas cuius- libet gradus siue farsach siue leuke 19. Et quelibet ciuitas que est longitudi- nis 90 graduum est in medio et occidentis et orientis. Et illa que plus gradus magis propinqua orienti, et illa que est minus gradibus est magis propinqua occidenti. Et quelibet ciuitates quarum una est longior et lacior altera, illa est uicinior orienti et septentrioni quam altera, et e contrario que est minoris longitudinis et latitudinis est uicinior occidenti et meridiei quam altera. Et proximitas uel distancia earum in lactitudine est diuersa: quilibet gradus est farsach 19 largo modo. Distancia earum in longitudine est diuersa : nam dis- tancia illa que est proxima equinocciali uel linee directe, quilibet gradus lon- gitudinis est 19 farsach, et illa que est in primo climate, quilibet gradus est 17 et in secundo quilibet gradus est ⟨15, et in tercio quilibet gradus est⟩ 13 et in quarto quilibet gradus est 10 farsach, et in quinto quilibet gradus est 7 farsach, et in 6 quilibet gradus est 5 farsach, et in 7 quilibet gradus est 3 farsach.

Nomina ciuitatum magnarum que sunt in septem climatibus. Et cuius- libet ciuitatis latitudo est a duodecim .12. gradibus infra a linea equinociali uel linea directa. Prima earum [que] est ex parte orientis. Primum earum quod est ex parte orientis in hac tabula et nomina ciuitatum et longitudines et lactitudines earum. et hec est tabula. Nomina ciuitatumlongitudolatitudo Tismir de India12711.4 Insula Kark de India alias de Sind1129 Ciuitas Tib de India al. de Sind72 al. 605 Chadarmaut de terra Illgimen que est iuxta Persia722 al. 5 Rachaue de Ethiopia60 al. 7111 Kirkir de Ethiopia ciuitas super mare occidentis5841 al. 11

Primum clima, quod est Saturni, cuius longitudo est ab oriente ad occi- dens miliaria 9000, que sunt farsach siue leuke 3000, et lactitudo eius a meridie ad septentrionem est gradus 2, qui sunt miliaria †, et terminus eius uel inicium est ubi est altitudo poli gradus 13 minus quartam, hore diei 12 et medium, et quantum in medium eius, ubi est altitudo poli gradus 16 et duas partes gradus, et hore diei longioris 13, et finis eius est ubi est altitudo poli gradus 20 et medium, et dies longior est horarum 13 et quarta. Et in isto climate sunt montes magni et longi fere 20, quorum aliqui sunt longitu- dinis a 20 farsach usque ad 200 et usque ad 2000. Et sunt in eo de ciuitati- bus magnis et notis fere 5⟨0⟩. Et incipit clima istud ab oriente iuxta insulam Iaqutorum. Vadit per ter- ras Ilgimen ex parte meridiei, postea uadit per insulam Sernedib, et uadit per medium terrarum Indie et per medium terrarum Ysynd, et secat mare Persie, et per meridiem terrarum Ysenien, et deinde uadit per terras mon- cium lapidorum, per medium terrarum Illgemen, et inde secat mare Rubeum. Et deinde transit per terram Nigrorum seu Ethiopum et secat Nillum Egipti, et inde uadit per terram Nubie et per medium terrarum Arabum et terras Mauritanie, et finitur in mare occidentis. Et uniuersaliter continet omnes gentes nigrorum. Nomina ciuitatum magnarum que sunt in climate primo, cuius quelibet ciuitas est lactitudinis a gradibus 13 usque ad 20.30. Et prima earum est ex parte orientis : Nomina terrarum siue ciuitatumlongitudolatitudo Ciuitas in fine Yssim170.3013.25 Ciuitas insule Ysim17216 Spydia de Sym14420.9 Babiufe de India13013 Iabirun de India12516.15 Maskial de India11016 Aamen de Arabia104.3019.40 Mir de Sind .i. de India maiori10518 Ciuitas iuxta illam supra mare10219 Dafar de terris Aad6413 Aciden de terris Ilgimin6413 Sanaa de terris Ilgimin6415 Rabkale de terris Nubie5315 Cuusar et Agale de Nubia5212 Regnum Ethiopia4220 Ciuitas que dicitur Dachar de regno Cubira3420 Terre Barbarorum2619 Terre Liuneni

Clima secundum, et est Iouis, cuius longitudo est ab oriente ad occi- dens miliaria 7500, et eius latitudo a meridie uersus septentrionem miliaria 480 et terminus eius primus est a parte climatis Saturni, et ibi est altitudo poli gradus 20 et medium, et longior dies est orarum 13 et quarta, et medium est ubi est altitudo poli gradus 24 et minute 6, et maior dies est horarum 13 et medium, et terminus secundus uel finis ubi est altitudo poli gradus 27 et medium, et longior dies est horarum 13 et medium et quarta. Et in isto climate sunt de montibus longis usque ad 17. Et de fluminibus magnis similiter in tantum. Et de ciuitatibus notis et magnis usque 5⟨0⟩. Et incipit hoc clima a parte orientis, et uadit per medium terrarum Yssim, et inde uadit per septentrionem terrarum Sirnadib, et inde uadit per terras Indie ex parte septentrionis. Deinde uadit per terras Babilon, et deinde per terras Candachar, et inde per septentrionem Ysind, id est Indie maioris, et per meridiem terrarum Macaran. Deinde transit per mare Persie, et uadit per medium terrarum Arabum, et secat mare Rubeum, et transit per septen- trionem terrarum Ethiopie et per meridiem terrarum Yssaiid Egipte, et secat Nilum, et inde uadit per medium terrarum Africe, et inde uadit per septen- trionem terrarum Barbarorum et per meridiem terrarum Karuen et per medium terrarum Mauritanie, et finitur in mari occidentis. Et ut plurimum gentes istarum terrarum sunt inter nigros et brunos seu fuscos. Nomina ciuitatum magnarum que sunt in isto climate, et principium eius incipit ab oriente ab extremitatibus Ysim. Et lactitudo cuiuslibet ciuitatum ipsarum est a gradibus 20⟨.30⟩ usque ad 27 et minute 30 Nomina ciuitatumlongitudolactitudolatitudo Dafira de Sim14720.45 Tafu de Sim14824.30 Tarsia de Sim14724.33 Baluci de India10424 Ciuitas montana de Baka11126 Longi. Latiiara de India10424 Mansura de India minori10825 Tabirum de India super mare10223.30 Dubil de India10223.20 Dyar de India10845 Yllimeme de terris Chages id est Melia71.4521.35 Tayfi de Illimen7721.40 Mekka de Ticheme7720.40 Ythribi ciuitas Machamerti6525 Achimin de Sayd de Egipto5028.30 Africa3526 Libia2021

Clima tercium, et est hoc clima Martis, cuius longitudo ab oriente usque ad occidens miliaria 7300, et amplitudo siue latitudo eius a meridie ad septentrionem est miliaria 380, et terminus eius primus est gradus 27 et medium usque ad 33 gradus et 30 minute. Et medium eius est ubi est altitudo poli gradus 30 et medium et quinta. Et dies eius longior est horarum 14. Et in isto climate sunt montes longi 33, [montes] et flumina magna et longa 22, et ciuitates magne et note 228. Et incipit ab oriente per septentrionem regionis Yssym et per meridiem terrarum Gog et Magog. Postea uadit per septentrionem terrarum Indie et per meridiem Turkie, et deinde super medium Kiebil, et inde uadit per ter- ras Candichen, et inde uadit per terras Micran et Carmen. et postea per meri- diem terrarum Sigisten et per medium Carmen, et inde uadit per terram Persye ex parte maris, et inde uadit per terram Arak ex parte meridiei. Postea uadit ex parte meridiei per terras Dyen et Biccur et ex parte septentrionis terra- rum Arabum. Postea uadit per medium Syrie quod dicitur Issemi. Postea uadit per terras Egipti et per terras Alexandrie, uadit per terras Mumen, postea per medium terrarum Cadefia, postea per medium Karuen et per medium terrarum Tangi ad mare occidentis. Et ut plurimum gentes istarum terrarum sunt coloris bruni. Nomina ciuitatum climatis tercii. Et quelibet ciuitatum eius sunt a gradi- bus 27 et minute 30 usque ad gradus 33 et minute 40 et principium eius ex parte orientis. Nomina ciuitatumlongitudolatitudo Arayn de Sim11718.30 Candichen de India11030 Chebil de India10028 Ilyrich de Sigisten94.1532.20 Lismucran7029.30 Seyriggen de Carmen32.30 Ytichean de Persia7332 Ylechuen de Churasstan7532 Ylbasara de Yrak7431 Ylcufe de Irak64.3031.50 Damascus de Syria6733 Domus sanctificacionis de Filistari id est Ierusalem5637 Alexandria Tolomei5231.8 Ilcaruen de occidente31.4531.45 Tange de occidente11.3029.36 Ilfastat de Egipto34.4029

⟨Clima quartum⟩, et est Solis, et eius longitudo ab oriente ad occi- dens est meliaria 7100, et latitudo eius a meridie ad septentrionem est milia- ria 300, et terminus eius est a gradibus 33 et minute 30 usque ad gradus 39. Et medium eius ubi est altitudo poli gradus 36 et minute 50. Et dies eius longior est horarum 14 et medium. Et in isto climate sunt montes longi 15 et flumina magna 22, et ciuitates note et magne 212. Et incipit ab oriente et uadit per septentrionem terrarum Isim et meri- diem terrarum Gog et Magog. Postea uadit per meridiem Turkie et per sep- tentrionem terrarum Indie, deinde uadit per septentrionem terrarum Belach et Meesen, et inde uadit per septentrionem terrarum Kiebil, et inde per medium terrarum Segisten, et inde uadit per medium terrarum Carmen, et postea per terras Persie et Chorassan, et inde uadit per terras Yrak, id est Baldatika, et inde uadit per medium terrarum Rudea et terras Bakir, et inde uadit per meridiem terrarum Bacir et per septentrionem terrarum Syrie quod dicitur Yssemi, et inde per medium maris Romanie et insulam Cypri, et per mare septentrionis terrarum Egipti et Alexandrie, et per septentrionem ter- rarum Marmaribu et terras † et Adisiem et terras Caruen et terras Tangi, usque ad mare occidentis, et finitur ibidem. Et hoc clima est clima mirabile et bonum, et ut plurimum gentes istius climatis sunt coloris inter brunum et album, et istud clima est clima profita- rum, deus eis conuicatur, et sapientum, quia est medium climatum. Nam tria eorum sunt sibi ex parte meridiei, et eciam sunt ex parte septentrionis, et est clima solis luminaris mancus, et alia climata non sunt et † ca perfectu. scimus iste † et mores eorum sunt bestiales, sicut sunt illi de Ethiopia et simi- liter illi qui sunt in climate 6° et 7°, non habentur bonam memoriam. Nomina ciuitatumlongitudolactitudolatitudo Chesad de Sim10438 Tibt de Turkia10438 Sarmagane ultra flumen .s. Tigris10936.30 Belach de Choissan .i. de Armenia107.433.7 Charat de Coranissan108.3533.30 Maru de Chorassam104.2034.50 Nisabur de Chorassam80.4537 Iurgen de Churascin10038.15 Ebil de Trabastan7745.45 Ray de Persia7535.45 Deylim et Grilen7538.10 Spachan de Persia78.4034.34 Chemden de terris Methen7336 Baldak de Irak olim erat in regno Caldee7023.10 Mausal de terris Rubea6935.30 Antiochia de Suria uel Semi .i. Filistine64.3534.10 Chasik de Suria uel Semi63.1735.30 Insula Cip⟨r⟩i de mare Romanie6035.60 Morea de Romania5838 Sicilia4545.l2 Andalucia1038

Clima quintum Veneris. Longitudo eius est ab oriente ad occidens miliaria 6500, et lactitudo eius est ab meridie ad septentrionem miliaria 255, et terminus eius est a gradibus 39 usque ad gradus 43 et medium. Et medium eius [et] est ubi est altitudo poli gradus 41 et tercium, et dies eius longior est horrarum 15. Et in isto climate sunt montes longi 30^a et flumina magna 15 et ciuitates magne et note 200. Et inicium eius ad orientem est a medietate terrarum Gog, et deinde uadit per terras Turkie, et postea uadit per terras Fargane et Astigiar. Postea uadit per medium terrarum Sayd ultra flumen Iordanem, et secat Geon flumen, et uadit per terras Chorassan, et postea uadit per septentrionem terrarum Sigisten et Carmen, et inde uadit per septentrionem Erak et per meridiem terrarum Ardrabigen, et per medium Armenie, et per septentrionem terra- rum Baa, et secat Brachium et Constantinopoli, et uadit per septentrionem maris Romanorum et per medium terrarum Romanorum, et inde uadit per meridiem templi Veneris, et deinde per terras spanorum et Vuandalorum, et exit in mare occidentis. Et ut plurimum gentes istarum terrarum sunt ⟨co- loris⟩ albi. Nomina ciuitatum magnarum, et sunt quelibet earum lactitudinis graduum 39 usque ad 43 et minute 30, et prima earum est ab oriente [ad occidens 6300]. Nomina ciuitatumlongitudolactitudolatitudo Terre Gog17148 Terre Chacan Turchie10742 Tirrar Turkie100.3040.25 Sigen de Sagad78.1040 Chuenssim de illis qui sunt ultra flumen91.3532.32 Ardibil de Ardrabigen id est de terris Trapisundi7354.40 Balach de Armenia60.739.15 Malinta de Armenia6139 Mazedonia6139 Roma maior35.2431.35 Templum Veneris de occidente1848 Terre Sibre de occidente

Clima sextum est Mercurii, et longitudo sua est ab oriente ad occi- dens miliaria 6000, et lactitudo eius a meridie ad septentrionem meliaria 212. Et terminus eius est a gradibus 43 et medium usque ad 47 et quarte. Et medium eius ubi est altitudo poli 45 gradus et minute 50, et longior eius dies est horarum 15 et medium. Et in isto climate sunt montes longi 22, et sunt flumina magna 32, et ciuitates magne et note 90. Et incipiunt ab oriente et uadunt per septentrionem terrarum Gog et Magog, deinde uadit per meridiem terrarum Segesten, deinde uadit per meridiem Bulgarie, deinde uadit per medium terrarum Chakan et per meridiem terrarum Chimeli et per septentrionem terrarum Stachan, deinde uadit per septentrionem terrarum Sciad et ultra flumen. Et uadit per meridiem terrarum Chaurisim, et inde uadit per medium terrarum Iurgen et Trabraston, Dicilen et Geylem, et secat mare paruum Terastan, et uadit per medium terrarum Adugen, et deinde per medium terrarum Armenie, et deinde uadit per septentrionem maris Bancas, et inde uadit per septentrionem Constantinopoli, et uadit per medium Macedonie, et inde uadit per medium Libien ex parte septentrionis, et inde uadit per meridiem [per] maris Tettonicorum, inde uadit per septentrionem templi Veneris et finitur in mari occidentis. Et ut plurimum gentes istarum terrarum sunt inter co- lorem flauum et album. Et lattitudo cuiuslibet terrarum eius est a gradibus 43 et minute 30 usque ad gradus 46 et minucte l5. Nomina ciuitatumlongitudolactitudolatitudo Terre Gog et Magog Terre Sabastu de Turkia Terre Chimel de Turkia Terre Chazar de Turkia Insula in mari Gragiem Lurga de Ardrabigen Mons Porte Portarum qui est porta feri Terre Sachar Terre Charcale de Romanis Constantinopulis de Constantina Terre de Birgen de Meniauia Terre Aclium de occidente

Clima septimum, et est Lune, et eius longitudo ab oriente ad occi- dens miliaria 6000. et lactitudo sua a meridie ad septentrionem est miliaria 185. Et terminus eius est a gradibus 47 et quarta usque ad gradus 50 et medium. Et medietas est ubi est altitudo poli ⟨in⟩ orizonte gradus 48 et minute 30, et longior dies est horarum 16. Et in isto climate sunt montes magni l0, et flumina magna fere 40, et ciuitates note et magne fere 22. Et inicium eius est ab oriente ad occidens, et uadit per meridiem Gog et Magog et terras Sisen et terras Baad et terras Climen. Et deinde uadit per meridiem Yleen, et inde per septentrionem maris Georgie et terram Chaling, et deinde uadit per montem Porte Portarum, et inde per meridiem maris Ban- cas uel Neptas, et inde per gentes et meridiem Areiurgen, et per septentrio- nem terrarum Macedenie, et inde per meridiem maris Thutomiarum, et per meridiem insule Ray, et finitur in mari occidentis. Et ut plurimum gentes istarum terrarum sunt coloris flaui et albi. Nomina ciuitatum. Et cuiuslibet ciuitatis lactitudo est a gradibus 47 et minutte 18 usque ad gradus 49. Et principium eorum ab oriente ⟨...⟩.

Et scias, o frater, quodlibet istorum, id est climatum, habet milia ciuitatum, et quandoque augentur et quandoque minuentur. Casalia tamen non possunt numerari. Et in qualibet ciuitate sunt gentes diuerse ab altera in ydiomatibus, in coloribus, in moribus, et in qualitatibus, et in legibus et intellectibus, et in eorum operacionibus et artibus, et ita eciam est in anima- libus et mineris earum. Et diuerse sunt forme, colores, et sapores et odores. Et causa huius est diuersitas aeris, et situs terrarum, ciuitatum, et aspectus earum ad celum. Et omnia diuerse sunt in dulcedine et salsitudine aquarum. Et hec diuersitas similiter accidit racione asensus signorum et graduum eorum ad terras et orizontes eorum, secundum situm stellarum et cenit earum ad terras, et proieciones radiorum suorum ad terras et orizontes earum. Et satis esset longum hanc materiam prosequi.

Et fertur quod quidam primorum regum uoluit facere numerari omnes ciuitates predictorum, id est climatum, quarte habitate. Et fuerunt inuinte ciuitates directe in septem milia et plus, exceptis casalibus. Et possi- bile est quod sint plures uel pauciores. Et hoc augmentum et diminucio erit secundum quod sit necessarium, uel erit per determinacionem coniuncionum et circulorum milium annorum. Quia coniunciones que significant pro forti- tudine fortunarum, et pro equalitate temporum, et pro adequacione natura- rum 4^or elementorum, aduentus seu appariciones profetarum et santorum, et ad continuaciones influencie diuine in homines, ad presenciam fucturo- rum et multitudinem sapientum, et quod reges operentur iusticiam et aperi- cionem esse ciuitatum, et desensum graciarum a celo, et frutacionem in bene- dicionem terrarum et plantarum, fecunditatem animalium, et habitacionem ciuitatum. Et coniunciones que significant infortunia, et destracionem tem- porum, et recessum complexcionum ab equalitate, et defectum seu destra- cionem profetarum et sapientum, et mortalitatem bonorum, et egressum uel recessum regum a iusticia, et destracionem deterriorum gencium, et opera- cionem malorum, et diuersitatem uoluntatum et discrecionum eorum, defec- tum desensus bonorum a celo, desicacionem, feralitatem terrarum et planta- rum, operantur destruciones ciuitatum.

Et scias, o frater, quod factum istius mundi sunt uices uel uicende et secte que circuerunt suas gentes, et operantur diuisiones post diuisionem de dominis ⟨in dominos⟩, de gentibus in gentes, et de ciuitatibus in ciuitates. Et scias, o frater, quod quelibet uicenda habet tempus, et illud tempus habet principium et finem, in quo terminatur. Et quando apropinquat fini suo, inci- pit declinare, deficere, et gentes illinc incipiunt deteriorari et minui. Et alia secta uel genus incipit prosperari, et habere uictoriam, et manifestatur et pro- pagatur per mundum. Et sic quolibet die ordinatum est quod ista roboratur et augmentatur, et alia dibilitatur et diminuetur, quousque illa in tantum per- datur ut non appareat, et ista fortificetur et extollatur † puctia picta † exem- pli gratia totum tempus mundi diuidetur, et eius medietas est in luce, et medie- tas in obscuritate, et medietas est in extate ualere, et medietas in yeme et frigore, et sic ad uicissitudines earum in aduentu et recessu, et sicut unum recedit, alterum aduenit, et sicut unum diminuitur, alterum augmentatur, et aliquando unum diminuetur et alterum augmentatur, et illa quantitate quous- que quodlibet eorum ueniat ad finem suum. Et sic est factum coniuncionum et sectarum quas supra diximus, quia similia sunt tempora sectis. Et dicitur in Alcorano quod dies illi boni et mali sunt uices inter gentes, et non cognos- cuntur iste uices, nisi a sapientibus. Et scias, frater, quod siue gentes sunt in ultima fortitudine mali, quasi uix possunt deteriorari homines. Et scias, o frater, quod imperium et uices mutantur quolibet seculo et tempore et cir- culo et coniuncione de gente in gentem et de terris in terras. Et scias quod uicenda uel uices bonorum que debet esse bona et fortunata incipiuntur a sapientibus, et sapientes regunt gentes, et est eorum consilium unum et uolun- tas una, et concordant in una lege, uel credentia, uel opinione una, et sic colligentur in fide, et sunt solliciti ...ie ad iuuandum et defendendum eorum legem uel oppinionem, et eficiuntur quasi unus homo, in omnibus factis eorum secuntur uoluntatem dei et sua beneplacita.